In tegenstelling tot andere vormen van criminaliteit blijft geweldscriminaliteit in Nederland toenemen. Een ander gegeven is dat veel vormen daarvan, zoals overvallen en straatroven, vooral gepleegd worden door jongeren. Om dit tegen te gaan probeerde het Ministerie van Veiligheid en Justitie iets nieuws: Agressie regulatie training (ART) op scholen. Het doel van deze training is om agressief gedrag in een vroeg stadium te stoppen en daarmee geweldscriminaliteit te verminderen. Onlangs is deze training door het WODC gevalueerd. Belangrijkste vraag: heeft deze training tot minder agressie geleid?
Zoals gezegd is de ART gericht op het verminderen van gewelddadig gedrag. Het is een cognitief-therapeutisch groepstraining die zich richt op drie onderdelen: sociale vaardigheden, boosheidscontrole en moreel redeneren. De training is ontwikkeld door de Amerikaan Goldstein en wordt in meerdere landen toegepast. In Nederland wordt hij al gebruikt bij jeugdige en volwassen gevangenen. De training bestaat uit dertig bijeenkomsten, drie keer per week en wordt door twee trainers gegeven aan middelbare school scholieren. Althans, dat is de opzet.
De oorspronkelijke gedachte achter de pilot was om random scholen te selecteren die mochten deelnemen. Er waren echter maar weinig scholen die zich aanmeldden, zodat er geen keuze mogelijk was. Uiteindelijk hebben acht VMBO-scholen en één MBO-school meegedaan. Er zijn 50 leerlingen begonnen met de training, maar ongeveer een kwart is tijdens de training afgevallen. Uit de evaluatie blijkt dat deze uitval komt doordat deze leerlingen niet genoeg motivatie hadden of een te zware problematiek.
Naast deze uitval, zorgde de selectieprocedure voor meer problemen. De trainers hadden last van verstoringen tijdens de trainingen en sommige groepen zijn vroegtijdig stopgezet. Ook was er sprake van deelname van leerlingen met een te laag IQ voor de ART. Daarnaast waren er problemen met het inroosteren van de trainingen en werd het huiswerk weinig besproken door de trainers. Ook het contact met de ouders was beperkter dan de bedoeling was. De onderzoekers komen tot de conclusie dat het gebruiken van deze training op een hoop punten verbeterd kan worden. Over het effect van deze training kunnen ze helaas nog niets zeggen. Jammer, want daar gaat het natuurlijk om. Werkt deze training om agressie te verminderen?
Onderzoeker Marieke Visser onderzocht wel het effect van anti-agressietraining op kinderen. Zij promoveerde op haar onderzoek naar het effect van sociale vaardigheidstrainingen om agressief gedrag tegen te gaan. Hiervoor keek zij naar 74 kinderen in de leeftijd van 4 tot en met 12 jaar. De uitkomst van haar onderzoek was dat deze trainingen niet leiden tot het verminderen van agressief gedrag bij deze kinderen.
Net als bij de ART training concludeert Visser dat de training niet altijd goed uitgevoerd wordt. Daarnaast blijkt de reden voor agressie niet bij alle kinderen hetzelfde, hier zou een training rekening mee moeten houden. Ook blijkt dat de klas waar het kind in zit van (grote) invloed zijn op agressie. Een wisseling van school kan dan al een positieve invloed hebben.
De gedachte achter anti-agressie training op scholen lijkt logisch. Helaas blijkt uit de bovengenoemde onderzoeken dat de uitvoering daarvan nogal te verbeteren valt. Het is nog even afwachten of de uitkomsten van deze onderzoeken leidt tot een verbeterde uitvoering, zodat deze trainingen in de toekomst wel leiden tot minder agressie door jongeren. Vooralsnog stemmen de resultaten weinig positief.
Procesevalutatie Agression Regulation Training op Nederlandse scholen, Plaisier e.a.(2011) staat hier.
