Criminelen hebben vaak last van schuldenproblematiek. Dit blijkt uit een onderzoek dat onlangs is uitgevoerd in opdracht van het WODC. Het hebben van schulden wordt vaak gezien als een risicofactor om in de criminaliteit te belanden. De gedachte is dat jongeren sneller misdrijven plegen om snel aan geld te komen. Of dat ‘roekeloze’ jongeren nou eenmaal een dure levensstijl najagen waarbij ze eerder geneigd zijn om (veel) geld te lenen. De vraag waar het in de wetenschap om draait is natuurlijk: Is dat zo?
In het onderzoek zijn de gegevens over schuldenproblematiek van jonge gedetineerden (18 t/m 24 jaar) vergeleken met de gegevens van gedetineerden die ouder zijn dan 24 jaar. In totaal zijn de gegevens van ruim 8000 gedetineerden vergeleken. Een mooie onderzoeksgroep dus. De informatie is gebaseerd op detentiedossiers, waarin bijvoorbeeld ook informatie over inkomen en zorg terug te vinden zijn.
Het blijkt dat gedetineerden in het algemeen vaak schulden hebben. Bij de 18- en 19-jarigen geldt dit voor bijna de helft van de gedetineerden. Voor de gedetineerden ouder dan 24 heeft zelfs 75% schulden. De hoogte van de schuld lijkt mee te groeien met de leeftijd van de gedetineerden. Heeft een 18-jarige gemiddeld 1000 euro schuld, bij een 20-jarige is dit al opgelopen tot 4300 euro. Bij gedetineerden tussen de 25 en de 30 jaar ligt het gemiddelde schuldbedrag op 10.000 euro. Ter vergelijking: ongeveer 27% van de Nederlandse huishoudens heeft schulden.
Op basis van deze gegevens lijkt het een slimme investering om jonge criminelen in de gevangenis het één en ander bij te brengen over omgaan met geld. Vooral het snel oplopen van de schulden lijkt zorgwekkend, omdat de kans klein lijkt dat ze deze weer af gaan lossen. Uit het onderzoek blijkt namelijk dat de gedetineerden ook vaak problemen hebben op het gebied van woning en inkomen. Het loslaten van deze ex-veroordeelden in de maatschappij met schulden, geen woning en/of inkomen lijkt een garantie voor mislukking en een snelle terugkeer in de gevangenis. Met nog hogere schulden dan de vorige keer. Misschien tijd om de nazorg-idee weer nieuw leven in te blazen.
Of is dat ouderwets?
Factsheet Schuldenproblematiek van jongvolwassen gedetineerden, More, P.A. en Weijters, G., 2010.
